روشهای آزمایشگاهی خون شناسی (هماتولوژی) HEMATOLOGTECHNIQUE

روشهای آزمایشگاهی خون شناسی (هماتولوژی) HEMATOLOGTECHNIQUE

آرشیو

شنبه 22 اسفند ماه سال 1383

واژنامه علم خونشنا سی / ماده ضد انعقاد EDTA

کلیک کنید : واژنامه علم خونشنا سی

روشهای آزمایشگاهی خون شناسی , روشهای آزمایشگاهی هماتولوژی , تکنیکهای هماتولوژی, تکنیکهای خون شناسی خون شناسی , هماتولوژی

ماده ضد انعقاد EDTA

برای انجام آزمایشهای هماتولوژی نیاز به خون با ماده ضد انعقادی داریم .

زیرا خون لخته در بخش هماتولوژی باید دور ریخته شود.

ماده ضد انعقاد: (ائی . دی. تی . آ ) ( EDTA (ETHYLENE DIAMINE TETRA

ماده ضد انعقادی EDTA "پودرسفید رنگ, نرم, سبک, و بی بو است به راحتی در آب حل میشود.
با نام تجاری VERSEN یا SEQUESTRENE معروف است.
طرز تهیه محلول EDTAآماده برای مصرف:

ساختن محلول ۵ %

(5 گرم پودرEDTA را وزن کرده و به 100ccآبمقطراضافه کرده خوب مخلوط میکنیم )

نمونه گیری: 50میکرولیتر(معادل یک قطره ) ازمحلول فوق رابرداشته وداخل

لوله تمیز ریخته وسپس 2ccخون از سرنگ به آن اضافه با ملایمت محتوی لوله
را خوب مخلوط میکنیم.
مکانیسم ماده ضدانعقادی EDTA:

ماده ضد انعقاد مذ بور باعث خارج کردن کلسیم(ca ) خون از حالت یونیزه ویا

رسوب کلسیم وخارج کردن آن ازمحیط عمل میشود. ضدانعقادانتخابی برای

آزماشهای هماتولوژی نوع (دی پتا سیم ایی دی تی آ) EDTA-k2

می باشد

مزایای ماده ضد انعقادی EDTA:

نمونه تهیه شده با این ماده ضد انعقادی شکل طبیعی گلبولهای قرمز به خوبی

حفظ میشود. مانع از CLUMP پلاکتی (تجمع پلاکتها) میگردد,
لذا جهت شمارش وبررسی عملکردپلاکتها مناسب است . شکل گلبولهای سفید بخوبی حفظ میشود.دراصل این ماده جهت بررسی مرفولوژی سلولهای خونی در نمونه خون بیمار انتخاب شایسته است.

مهم:: میکرولیتر ۵۰(محلول ۵% EDTA ) + دوسی سی خون مخلوط گردد.

انتخاب صحیح نوع ماده ضد انعقاد ورعایت مقدارمناسب آن بسیار مهم میباشد.

بکار بردن مقدار بیشترمحلول EDTA بیش ازقاعده فوق سبب چروکیدگی

(SHRINKAGE) گلبولهای قرمز میشود.

درنتیجه کاهش حجم متوسط گلبولی (MCV) وکاهش هماتوکریت(HCT) را بهمراه خواهد داشت.

تجربه شخصی: بارها درمورد نمونه های ارسالی توسط اشخاصی که قاعده

(50 محلول5% EDTA+ دوسی سی خون) رادرنمونه گیری را رعایت نکرده اند

کاهش شدید Hctرا مشاهده کرده ام بعد از تکرار نمونه به طریق صحیح نتیجه

حقیقیHCT بدست آمده است.

بکار بردن ماده ضد انعقادی کمترازمقدار قاعده فوق سبب ایجاد لخته های ریزدرنمونه وایجاد اشتباه درنتیجه آزمایش میشود.

مواد ضد انعقادی (انتی کوآکولانت)ANTI COAGULANTS

1_ اگزالات ها: از اگزالا تها به تنهایی به عنوان ماده ضد انعقادی هرگز استفاده نمی شود

مخلوطی از اگزالات پتاسیم و اگزالات آمونیم برای آزمایشهای سدیمانتا سیون (ESR)

(سرعت رسوب گلبولی ) و هماتوکریت به طور محدود استفاده می شود .

2_تری سدیم سیترات: این ماده ضد انعقادی برای انجام تست های انعقادی, مطالعه

عملکرد پلاکتها و سرعت رسوب خون (ESR ) مناسب میباشد. در خصوص

تستهای انعقادی این ماده ضد انعقاد باعث حفظ فاکتورهای VII,V(پنج وهفت) می شود.

3_EDTA در سطرهای فوق مفصل توضیح داده شد .

4_هپارین: بهترین ماده ضد انعقادی برای انجام تست OSMOTIC FRAGILITY

مبِیاشد زیرا این ماده از تغییر مقاومت گلبولی در نمونه جلوگیری می کند .

5_فلوراید سدیم : (sodium fluoride ) برای انجام تست قند خون کاربرد دارد

6_ACD: اسید سیتریک ,سیترات تری سدیم , دکستروز*

7_CITRATE PHOSPHATE DEXTROS : CPD *

دو ماده ضد انعقاد اخر که با علامت * مشخص شده اند در مرکز انتقال خون

جهت نگه داری خون استفاده می شوند

تهیه کننده : مهدی خواجه

امانت داری و اخلاق مداری

استفاده از این مطالب فقط با ذکر آدرس منبع ونام تهیه کننده مهدی خواجه

مجاز می باشد.

آدرس منبع : http://bloodsmear.blogsky.com

سه شنبه 18 اسفند ماه سال 1383

نمونه گیری / خونگیری از وریدهای/ گارو یا تورنیکت

تکنیکهای هماتولوژی ,HEMATOLOGYTECHNIQUES

روشهای خون شناسی , روشهای آزمایشگاهی خون شناسی , تکنیک های هماتولوژی

عنوان : خون گیری از ورید در آزمایشگاه تشخیص طبی

جهت مطالعه روی سلولهای خونی فردآزمایش شونده نیاز به

نمونه گیری از آن فرد داریم. لذا قبل از نمونه گیری با ید وسایل

و مواد مورد نیاز کار را آماده سازیم ؛

وسایل مورد نیاز جهت نمونه گیری:

1- سرنگ یکبار مصرف

2- گارو یا تورنیکت(یک تکه لوله لاستیکی است حدود 25 سانتیمتر مجهز به گیره)

3-لوله آزمایش حاوی ماده ضد انعقاد.EDTA

4- پنبه استریل

5ـ الکل اتانول 75%

طریقه نمونه گیری:

خونگیری از وریدهای واقع در گودی زیر بازومطابق شکل انجام میشود

مراحل خونگیری به ترتیب زیر است

1- بیمار را روی صندلی نمونه گیری به آرامش دعوت میکنیم.

2- گارو را روی بازوی بیمار محکم میکنیم .و بوسیله انگشت سبابه ورید

مناسب را انتخاب میکنیم

3- به توسط پنبه الکل محل نمونه گیری را به طریقه حرکت گردشی از ناحیه

مرکزمحل نمونه گیری به طرف بیرون ضد عفونی می کنیم .

4-سوزن سرنگ را روی سرنگ محکم میکنیم به طوریکه برش اوریب

سوزن به طرف بالا قرار گیرد یکی دو مرتبه پیستون را داخل سرنگ

حرکت داده. بعد در نهایت هوای سرنگ را خالی میکنیم.

5ـ سوزن سرنگ را با زاویه 15 درجه وارد ورید میکنیم وبا ملایمت به

توسط دست دیگر پیستون سرنگ را به طرف بیرون کشیده تا خون داخل

سرنگ شود.خون مورد نیاز را برداشت میکنیم

6ـ گارو را باز کرده و سپس سوزن سرنگ را از رگ بیرون می کشیم و پنبه

الکل را روی محل زخم گذاشته و ازشخص می خواهیم دقایقی پنبه را روی

محل نمونه گیری محکم نگاه داشته ودست خود را به طرف بالا نگه دارد.

7ـ سوزن را از سرنگ جدا کرده بیدرنگ وبا ملایمت خون را به لوله حاوی

ماده ضد انعقاد اضافه می کنیم و با پارافیلم دهانه لوله را بسته وحدود دو دقیقه

لوله را به آرامی سرو ته میکنیم.تا خون به خوبی با ماده ضد انعقاد مخلوط

شده تا از لخته شدن خون جلوگیری بعمل آید.

نمونه برای انجام آزمایش اماده است.قبل از آزمایش لازم است مجددا خون

بخوبی مخلوط گردد

***الزامی است درابتدا نمونه گیری زیر نظر شخص ماهر صورت گیرد.

تهیه کننده: مهدی خواجه

شنبه 15 اسفند ماه سال 1383

رنگ آمیزی , stainingرنگ آمیزی پریودیک اسید شیف یا رنگ آمیزی پا س

خون شناسی, هماتولوژی , هماتولوژی عملی, خون شناسی عملی , روشهای آزمایشگاهی خون شناسی , روشهای آزمایشگاهی هماتولوژی , تکنیکهای هماتولوژی, تکنیکهایخون شناسی, رنگ آمیزی , special stains

رنگ آمیزی , staining

به افتخار آقای رومانوسکی romanowskyرنگ رایت ( wrigth-stian) و

رنگ گیمسا (GIMSA-Stian) و.... بنام رنگهای رومانوسکی نامگذاری شدند.

رنگ رایت ( wrigth-stian)

این رنگ دارای I - رنگینه های اسیدی مثل ائوزین و II- رنگینه های بازی یا قلیائی مثل متیلن بلو (آبی متیلن) میبا شد.

*به عنوان یک اصل یا ویژگی*

_اجزا وساختمانهای اسیدی سلولها رنگهای قلیائی را می پذیرند لذا این ساختمانها را بازوفیلیک

(قلیا دوست) دوستار مواد بازی گویند,مثل هسته سلول که در این رنگ آمیزی آبی رنگ میشود.

_اجزا وساختمانهائی که فقط رنگینه های اسیدی را بخود راه میدهند اسیدوفیلیک (اسید دوست)یا

ائوزینوفیلیک(ائوزین دوست) می نامند.این اجزا که در سیتو پلاسم بعضی سلولها قرار دارند با این رنگ آمیزی قرمز رنگ میشوند

_اجزاوساختمانهائی که ترکیبی ازدو رنگینه هم رنگینه اسیدی هم رنگینه بازی را به خود راه

میدهند نوتروفیلیک(خنثی دوست )می نامند.

بهترین رنگ برای رنگ آمیزی گسترش خونی رنگ رایت و( رنگ رایت+ گیمسا) است

رنگ آمیزی گیمسا با توجه مشکلات وعیوبی که برای آن ذکر میشود هنوز به عنوان رنگ آمیزی روتین ومعمول آزمایشگاهها از آن استفاده می شود

رنگ آمیزی سیتوشیمیائی

رنگ آمیزی اختصا صی
رنگ آمیزی سیتوشیمیایی گویچه های سفید خون
رنگ آمیزی پریودیک اسید شیف یا رنگ آمیزی پا س ( PERHODIC ACID SCHIFF ( PAS
معرف های لازم :
A – محلول اسید پریودیک1%
طریقه ساخت :
5 گرم پودر اسید پریودیک را درcc 500 آب مقطر خوب حل می کنیم . محلول آماده است ‘
درشیشه تیره تا 3 ماه پایدار می ماند.
- B معرف شیف : (SCHIFF REAGENT)
طریقه ساخت :
1- فوشین بازیک ( نئوفوشین)	(5 g)
-2 آب مقطر	500 CC
3- متا بی سولفیت سدیم یا پتاسیم	(2 g )
- 4اسید کلریدریک غلیظ	2 CC
-5 پودر چارکل CHARCOAL	(4g)
آب مقطر را در داخل یک ارلن مناسب می ریزیم. وحرارت میدهیم تا به جوش آید.
سپس فوشین بازیک را اضافه کرده و مخلوط می کنیم . تا خوب حل شود.
می گذاریم حرارت محتوی ارلن به حدود 50 درجه سانتی گراد برسد.
بعد متا بی سولفیت سدیم را اضافه کرده ‘ خوب مخلوط می کنیم. می گذاریم. تا سرد شود .
سپس اسید کلریدریک غلیظ را اضافه کرده‘محتوی ارلن را خوب مخلوط می کنیم
پودر چارکل راا اضافه کرده. یک تا دو دقیقه خوب مخلوط می کنیم. وسپس محلول را بوسیله کاغذ واتمن صاف می کنیم.
محلول آماده است آن را در یک شیشه تیره ریخته ودر حرارت 4 +درجه یخچال نگه داری می کنیم.
توجه: معرف شیف به رنگ زرد کم رنگ است .و لی به مرورصورتی رنگ می شود که باید دور ریخته شود.
تهیه کننده : مهدی خواجه www.khajeh.blogfa.com

دوشنبه 10 اسفند ماه سال 1383

یافتن علل ایجاد آرتیفکت درلامهای رنگ آمیزی شده /

خون شناسی, هماتولوژی , هماتولوژی عملی, خون شناسی عملی , روشهای آزمایشگاهی خون شناسی , روشهای آزمایشگاهی هماتولوژی , تکنیکهای هماتولوژی, تکنیکهایخون شناسی, آرتیفکت

علل ایجاد آرتیفکت درلامهای رنگ آمیزی شده از ابتدا.

علتهای ایجاد آرتیفکت (ARTEACTCT) در لامهای رنگ آمیزی شده که جهت شمارش افتراقی گلبول های سفید (DIFF) بکار می بریم

۱- درموقع نمونه گیری:

* بستن طولانی مدت تورنیکت TOURNIQUET

باعث (HEMOCONCENTRATION) باعث افزایش پارامترهای خونی میشود

حداکثرمدت بسته بودن تورنیکت یک دقیقه است.

* کشیدن سریع خون در سرنگ باعث لیز گلبولهای قرمز میشود. در موقع خون گیری از ورید در آزمایشگاه تشخیص طبی باید به این موضوع توجه داشته باشیم.
*اگر اندازه نیدل سرنگ نامناسب باشد . باعث تغییی فرم گلبولها میشود.
*انتقال خون به لوله با فشار باعث تغییر فرم گلبولها میشود.
نیدل باید از سرنگ جداشود و خون به آرامی به جدار داخل لوله وارد شود.وبه آرامی با ماده ضدانعقاد مخلوط گردد
* اگر لوله به مقدار بسیار کمی د ترژنت آلوده باشد. یالوله خشک نباشد خون همولیز میشود.
* خون گیری از برانول بیمار ی که سرم دریافت میکند. از علل ایجاد آرتیفکت در لام است.

2-ماده ضدانعقاد:

*- انتخاب ماده ضدانعقاد مناسب برای آزمایش( CBC) ماده ضدانعقادEDTA است.

*-مقدار کم ماده ضد انعقادسبب ایجاد ذرات لخته وخطادر تست می شود.

*-مقدار زیاد ماده ضد انعقاد باعث چروکید گی (SHRINKAGE) و تغییر درشکل گلبولهای قرمز را درپی دارد.

*-مقدار زیاد ماده ضد انعقاد باعث کاهش حجم متوسط گلبولهای قرمز میشود. در اصل کاهش( MCV) را درپی دارد.

*-بر اثر ماندن خون بر روی ماده ضد انعقادEDTA تغییراتی درشکل گلبولها ایجاد می شود.

3- زمان:

*- تا خیر درفیکس کردن فروتی باعث تغییر شکل وتغییر اندازه گلبولها می شود.

*-لام های چرب وکثیف: تهیه گسترش با لامهای چرب وناصاف بودن لبه لام RODAE.
۴-رنگ- رنگ آمیزی
باز ماندن درب ظرف رنگ باعث تغییر PHرنگ میشود
اگر رنگ را صاف نکنیم رسوبات رنگ باعث مشکل می شود.
خشک شدن رنگ بر روی لام در طی رنگ آمیزی
شتستن نا کافی لام بعدازپایان مرحله رنگ آمیزی.
۵- فوت کردن : قبل از فیکس کردن فوت کردن به فروتی برای خشک کردن یا استفاده از پنکه با دور بالا باعث تجمع هموگلوبین در وسط گلبولهای قرمز وایجاد تارگت سل در روی لام می شود.

دوشنبه 10 اسفند ماه سال 1383

گسترش خونی / هدف ازتهیه گسترش خونی

خون شناسی

عنوان: تهیه گسترش خونی

peripheral blood smear

هدف ازتهیه گسترش خونی
I- شمارش افتراقی گلبولهای سفید(DIFF)
II- بررسی مرفولوژی گلبولها
طرزتهیه گسترش خونی:
وسیله کار: دو عدد لام یک بار مصرف تمیز
نمونه خون حاوی ماده ضد انعقاد EDTA
را به آرامی خوب مخلوط میکنیم .
یک قطره خون را(بوسیله لوله هماتوکریت ساده)
در یک سانتیمتری انتهای لام قرار میدهیم (مطابق شکل) لبه لام
دیگر رابا زاویه سی(30) درجه
بر روی قطره خون قرار می دهیم .لحظه ای بعد
خون سراسر روی لبه لام دوم( فصل مشترک دولام) ا نتشار می یابد .اکنون
لام را با زاویه سی (30) درجه با یک فشارملایم و با سرعت یکنواخت
در سطح لام اول به سمت جلوحرکت میدهیم .
ویژگیهای یک گسترش خونی:
1-گسترش خونی دوسوم(۳/۲) سطح لام را اشغال
کند.گسترش خونی کوتاه ارزش پائینی دارد

2-گسترش خونی ازابتدا وانتهای لام فاصله داشته باشد.

3- گسترش خونی مطلوب دارای مناطق ضخیم متوسط ونازک میباشد.

4- انتهای گسترش خونی شعله شمعی باشد.

انتهای گسترش های خونی ناصاف کج ونوک تیز بی ارزش تلقی میشود.

5-یک گسترش خونی خوب دارای دو حاشیه دردوسمت لام دارد

تهیه یک گسترش خونی استاندار واصولی نخستین قدم درتشخیص

سلولهای خونی طبیعی از غیر طبیعی وحکم درخصوص آنهاست.

یک گسترش خونی نادرست باعث اشکال در تشخیص سلولهای خونی میشود.

لذا بایدلامها را تمیزوعاری ازچربی انتخاب کرد.

لام دوم به اصطلاح لام (rode) باید لبه اش صاف باشد.

درفاصله بین تهیه هر گسترش خونی باید لبه لام (rode) را بایک پارچه
مرطوب ازخون پاک کنیم.

تا با نمونه بعدی تداخل صورت نگیرد.

تهیه گسترش خونی خوب نیازمند تمرین وممارست

است به هرحال برای تهیه گسترش خونی نازک با کم کردن

زاویه وبرای آماده کردن لام ضخیم با زیاد کردن زاویه به این هدف نایل میشویم .

خاطر نشان میکنم برای تهیه لام خوب درمورد

کمخونی ها برداشتن قطره خون بزرگتر یا زیاد

کردن زاویه میتوان لام مطلوب را بدست آورد

در پایان گسترش خونی درهوای آزمایشگاه

خوب خشک شود سپس خون روی لام را توسط

ریختن الکل متانول ثابت میکنیم.میگذاریم سطح

لام خوب خشک شود.این لام برای رنگ آمیزی

آماده است. تهیه کننده:مهدی خواجه مهر/ هشتاد وس

امانت داری و اخلاق مداری
استفاده از مطالب فقط با ذکر آدرس منبع ونام پدید آورنده " مهدی خواجه " مجاز می باشد.

آدرس منبع : http://bloodsmear.blogsky.com

د&