بنام خدا 

Bloodsmear

روشهای آزمایشگاهی خون شناسی (هماتولوژی)

HEMATOLOGY TECHNIQUE

آزمایشگاه خون شناسی(هماتولوژی)

کاردانی علوم آزمایشگاهی 

 ,  روشهای آزمایشگاهی هماتولوژی ,  تکنیکهای هماتولوژی, تکنیکهای خون شناسی  خون شناسی , هماتولوژی
ماده ضد انعقاد     EDTA

---

روشهای آزمایشگاهی خون شناسی 

برای انجام آزمایشهای هماتولوژی نیاز به خون با ماده ضد انعقادی داریم .

 زیرا خون لخته در بخش هماتولوژی باید دور ریخته

ماده ضد انعقاد: (ائی . دی. تی . آ ) ( EDTA  (ETHYLENE DIAMINE TETRA   ماده ضد انعقادی  EDTA  "پودرسفید رنگ, نرم, سبک, و بی بو است به راحتی در آب حل میشود. یا  SEQUESTRENE معروف است.   

  طرز تهیه محلول EDTAآماده برای مصرف: EDTA را وزن کرده  و به 100ccآبمقطراضافه کرده خوب مخلوط میکنیم )  50میکرولیتر(معادل یک قطره ) ازمحلول فوق رابرداشته وداخل لوله تمیز ریخته وسپس   2ccخون از سرنگ به آن اضافه با ملایمت محتوی لوله  را خوب مخلوط میکنیم.
مکانیسم ماده ضدانعقادی EDTA: ca ) خون از حالت یونیزه ویا  رسوب کلسیم وخارج کردن آن ازمحیط عمل میشود. ضدانعقادانتخابی برای

آزماشهای هماتولوژی نوع (دی پتا سیم ایی دی تی آ) EDTA-k2 

با نام تجاری  VERSEN

---

ساختن محلول ۵ %

(5 گرم پودر

---

نمونه گیری:

---

ماده ضد انعقاد مذ بور باعث خارج کردن کلسیم(

می باشد EDTA: لذا جهت شمارش وبررسی عملکردپلاکتها مناسب است . شکل گلبولهای سفید بخوبی حفظ میشود.دراصل این ماده جهت بررسی مرفولوژی سلولهای خونی در نمونه خون بیمار انتخاب شایسته است. میکرولیتر ۵۰(محلول ۵% EDTA ) + دوسی سی خون مخلوط گردد. EDTA بیش ازقاعده فوق سبب چروکیدگی

---

مزایای ماده ضد انعقادی

---

نمونه تهیه شده با این ماده ضد انعقادی  شکل طبیعی گلبولهای قرمز به خوبی

حفظ میشود. مانع از CLUMP    پلاکتی (تجمع پلاکتها)  میگردد,

---

مهم::  

انتخاب صحیح نوع ماده ضد انعقاد ورعایت مقدارمناسب آن بسیار مهم میباشد.

---

شود.

---

 

 تکنیکهای هماتولوژی ,HEMATOLOGYTECHNIQUES

جهت مطالعه روی سلولهای خونی فردآزمایش شونده نیاز به

نمونه گیری از آن فرد داریم. لذا قبل از نمونه گیری با ید وسایل

و مواد مورد نیاز کار را آماده سازیم ؛

وسایل مورد نیاز جهت نمونه گیری:

1- سرنگ یکبار مصرف

2- گارو یا تورنیکت(یک تکه لوله لاستیکی است حدود 25 سانتیمتر مجهز به گیره)

3-لوله آزمایش حاوی ماده ضد انعقاد.EDTA

4- پنبه استریل

5ـ الکل اتانول 75%

طریقه نمونه گیری:

خونگیری از وریدهای واقع در گودی زیر بازومطابق شکل انجام میشود

مراحل خونگیری به ترتیب زیر است

1- بیمار را روی  صندلی  نمونه  گیری  به آرامش  دعوت میکنیم.

2- گارو را روی بازوی بیمار محکم میکنیم .و بوسیله انگشت سبابه ورید

 مناسب را انتخاب میکنیم

3- به توسط پنبه الکل محل نمونه گیری را به طریقه حرکت گردشی از ناحیه 

مرکزمحل نمونه گیری به طرف بیرون ضد عفونی می کنیم .

4-سوزن سرنگ را روی سرنگ محکم میکنیم به طوریکه برش اوریب

سوزن به طرف  بالا قرار گیرد یکی دو مرتبه پیستون را داخل سرنگ

حرکت داده. بعد در نهایت هوای سرنگ را خالی میکنیم.

5ـ سوزن سرنگ را با زاویه 15 درجه وارد ورید میکنیم وبا ملایمت به

توسط دست دیگر پیستون سرنگ را به طرف بیرون کشیده تا خون داخل

سرنگ شود.خون مورد نیاز را برداشت میکنیم

6ـ گارو را باز کرده و سپس سوزن سرنگ را از رگ بیرون می کشیم و پنبه

الکل را روی محل زخم   گذاشته  و ازشخص می خواهیم دقایقی پنبه را روی

محل نمونه گیری محکم نگاه داشته ودست خود را به طرف بالا نگه دارد.

7ـ سوزن را از سرنگ جدا کرده بیدرنگ وبا ملایمت خون را به لوله حاوی

ماده ضد انعقاد اضافه می کنیم و با پارافیلم دهانه لوله را بسته وحدود دو دقیقه

لوله را  به آرامی سرو ته میکنیم.تا خون به خوبی با ماده ضد انعقاد مخلوط

شده تا از لخته شدن خون جلوگیری بعمل آید.

نمونه برای انجام آزمایش اماده است.قبل از آزمایش لازم است مجددا خون

بخوبی مخلوط گردد

رنگ آمیزی سیتوشیمیائی         

علل ایجاد آرتیفکت درلامهای رنگ آمیزی شده از ابتدا.

علتهای ایجاد آرتیفکت (ARTEACTCT) در لامهای رنگ آمیزی شده که جهت  شمارش افتراقی گلبول های سفید (DIFF) بکار می بریم

۱- درموقع نمونه گیری:

* بستن طولانی مدت تورنیکت TOURNIQUET

باعث (HEMOCONCENTRATION) باعث افزایش پارامترهای خونی میشود

حداکثرمدت بسته بودن تورنیکت یک دقیقه است.

2-ماده ضدانعقاد:

*- انتخاب ماده ضدانعقاد مناسب برای آزمایش( CBC) ماده ضدانعقادEDTA است.

*-مقدار کم ماده ضد انعقادسبب ایجاد ذرات لخته وخطادر تست می شود.

*-مقدار زیاد ماده ضد انعقاد باعث چروکید گی (SHRINKAGE) و تغییر درشکل گلبولهای قرمز را درپی دارد.

*-مقدار زیاد ماده ضد انعقاد باعث کاهش حجم متوسط گلبولهای قرمز میشود. در اصل کاهش( MCV) را درپی دارد.

*-بر اثر ماندن خون بر روی ماده ضد انعقادEDTA تغییراتی درشکل گلبولها ایجاد می شود.

3- زمان:

*- تا خیر درفیکس کردن فروتی باعث تغییر شکل وتغییر اندازه گلبولها می شود.

خون شناسی

2-گسترش خونی ازابتدا وانتهای لام فاصله داشته باشد.

خونشناسی( هماتولوژی)

شمارش گلبولهای سفید
                                                                                            

        ( White Blood Cell Count (WBC 
 

لوازم مورد نیاز: لام1-لام هموسیتومتر(بهتر است نئوبار باشد)2- لامل سنگین 

 3- پیپت ملانژورسفید که درحباب آن یک مهره سفید وجود دارد .

(white bead in the bulb )این پیپت برای رقیق کردن خون بکار میرود

4- لوله لاستیکی (مکنده) لوله لاستیکی حدود2۰سانتیمتر

5- ماده رقیق کننده : محلول مارکانو

Acetic acid solution 2ml+آبمقطر97ml

محلول کریستال ویوله یا بلودومتیلن1%=1ML

خوب مخلوط وسپس با کاغذ صافی صاف کردد.

محلول رقیق کننده باید تازه به تازه تهیه شود

6- میکروسکپ

روی پیپت ملانژور سفید سه عدد 0.5 و1 و11قرار دارد

طرزرقیق کردن خون:

یک ملانژوربا( مهره سفید) تمیز وخشک انتخاب می کنیم

لوله لاستیکی رابه ته ملانژور وصل میکنیم . نمونه خون

را خوب مخلوط می کنیم . سر دیگر لوله را دردهان میگذاریم

نوک ملانژور را داخل خون میگذاریم. ملانژور را افقی نگه

میداریم خون را تا علامت0.5داخل ملانژورمی کشیم

خون نوک واطراف ملانژور را با پنبه خوب پاک می کنیم ازورودحباب هوا 
 
به داخل ملانژور جلوگیری به عمل می آوریم

خون شناسی,هماتولوژی ,هماتولوژی عملی,خون شناسی عملی ,روشهای آزمایشگاهی خون شناسی ,روشهای آزمایشگاهی هماتولوژی ,تکنیکهای هماتولوژی, تکنیکهای خون شناسی, رنگ آمیزی , , special stains رده گرانولوسیت ها

لام خون محیطیمیلوبلاست Myeloblast میلوبلاست اولین سلول در رده گرانولوسیت ها است.که توسط میکروسکوپ نوری قابل شناسائی است اندازه میلوبلاست معمولا بزرگ وقطری حدوی 20 تا 25میکرون دارد. هسته این سلول بزرگ, گرد یا بیضی شکل است. با رنگ آمیزی رایت کروماتین هسته سلول ظریف ویک دست بنفش کم رنگ است. معمولا 2 تا 5 عدد هستک مشخص در داخل هسته سلول قابل رویت است. سیتوپلاسم میلوبلاست آبی نیلگون و درآن گرانول وجود ندارد . اگرشناخت وتمایز میلوبلاست ازبلاست های دیگر مشکل ساز شود باید از رنگ آمیزی اختصاصی (special stains) کمک گرفت.khmd83 ***************************************************** ۲- پرومیلوسیت promylocyte اندازه این سلول معمولا بزرگ وقطری حدوی 14تا 20میکرون دارد. هسته این سلول بزرگ گرد یا بیضی شکل است.باکروماتین بسیار ظریف ویکنواخت ممکن است درداخل هسته 1تا3 هستک دیده شود. شناخت وتمایز میلوبلاست ازپرومیلوسیت نیازمند کار وتجربه است که با راهنمائی های اهل فن به مرور حاصل می شود. کلید تشخیص تجربی: بهترین وجه تشخیص میلوبلاست ازپرومیلوسیت وجود گرانولهای اولیه ( AzurophilicGranul)درپرومیلوسیتهاست .khmd83 Granularity: thick, azurophilic abundant or very abundant Nucleoli: visible, medium or large size, brighter than chromatin, 1-2. Sometimes not visible. میلوسیت Mylocyte این سلول قطری حدوی 15 تا 18 میکرون دارد. هسته این سلول گرد یا بیضی شکل است.بر تراکم کروماتین هسته افزوده شده است. در هسته سلول هستک مشاهده نمی شود. وجود گرانولهای ثانویه در درون سیتوپلاسم سلول از مشخصات بارز میلوسیتهاست. متامیلوسیت Metamylocyte این سلول قطری حدوی 12 تا 18 میکرون دارد. کروماتین هسته متراکم شده است. در وسط هسته این سلول فرورفتگی ( هسته هلالی شکل )ایجاد شده است. سیتوپلاسم سلول زیاد و رنگ سیتوپلاسم اسیدوفیلی) صورتی (شده است.ودر آن دانه های صورتی ظریف ) گرانولهای ثانویه (ظاهر می شود. BEAN OR KIDNEY SHAPED NUCLEUS COMPACT CHROMATIN باند فرم Band form هسته سلول دارای انحنا میباشد .ومنظره هسته شکل نعل اسب بخود می گیرد. سیتوپلاسم سلول دارای گرانولهای صورتی رنگ است. به سلول باند: stab , juvenile و باتونه هم گفته می شود. پلی مورف نوکلئوئرPolymorphonuclear سلول پلی مورف نوکلئوئردارای هسته لبوله است. تعداد لبوبهای هسته بین2 تا 5 عدد وبطور متوسط سه عدد میباشد .لبوبها توسط رشته های نازک کروماتین به هم متصل می شوند. shift to left انحراف به چپ: وجود سلولهای رده پلی مورف نوکلئوئر با لوب کمتر مثل افزایش سلولهای BAND واحیانا سلولهای جوانتری مانند متا میلوسیت ومیلوسیت درخون محیطی را انحراف به چپ یا shift to left گویند این حالت در موارد عفونت والتهاب واسترس ایجاد می شود. سلولهای حاوی 5 لوب یابیشتر را هیپرسگمانته. اگر تعداد بیش از 5 در صد سلولهای پلی مورف نوکلئوئردرخون محیطی هیپرسگمانته باشند باید به کمبود ویتامین B12یاکمبود اسید فولیک ویا کمبود هردو ماده مشکوک شد .ودر گزارش خود موضوع راجهت پیگیری پزشک معالج از نظر آنمی مگالوبلاستیگ مورد تاکید قرار دهیم .چندین مورد آن را گزارش کرده ام.که در نهایت آنمی مگالوبلاستیگ محرز ودرمان گردیده اند. تصویرمیکروسکپی یک مورد آنمی مگالوبلاستیگ موارد فوق الذکر دراینجا .KHMD83 لنفوبلاستlymphoblast اندازه: قطرلنفوبلاست ها حدود 15 تا 20 میکرون می باشد. هسته لنفوبلاست گرد یا بیضی با موقعیت مرکزی) گاهی هسته خارج ازمرکز ( با کروماتین ظریف که در داخل آن یک تا دو عدد هستک وجوددارد.کروماتین غشاءهسته در لنفوبلاست ها ضخیم تر ازکروماتین غشاءهسته در میلوبلاست هاست. سیتوپلاسم لنفوبلاست ها فاقد گرانول وبه رنگ آبی آسمانی وبا حاشیه پررنگ تر دیده می شود.khmd83 لنفوسیت:LYMPHOCYT قطرلنفوسیت به بطور متوسط 8 الی 12 میکرون می باشد.. هسته گرد یا بیضی با کروماتین بسیار متراکم.هسته بیش از 90% حجم سلول را اشغال کرده است.هستک دیده نمی شود . سیتوپلاسم درلنفوسیت های کوچک بسیار ناچیز است .درصورت مشاهده رنگ سیتوپلاسم آبی روشن است. KHMD83 EOSINOPHILE Shape of the cell: oval or round Colour of cytoplasm: pale, covered by granules Granularity: abundant eosinophilic (orange-red) Nucleus' shape: lobulated, semicircular Type of chromatin: condensed Nuclear/cytoplasmic ratio: low or very low Nucleoli: not visible Occurrence: blood: 2 - 4 % marrow: < 2 % Monocytes مونوسیت: مونوسیتها بزرگترین سلول تک هسته ای در جریان خون است.مونوسیتها در عمل فاگوسیتوز نقش مهمی دارند. اندازه مونوسیت هابسیارمتفاوت است.قطر آنها ازده تا سی میکرون متغیراست . هسته مونوسیتها نعل اسبی (horse shoe ) یا به شکل کلیه (KIDNEY)می باشد ,هستک در داخل هسته دیده نمی شود .کروماتین هسته مونوسیتها ظریف تور مانند مشبک (LACY) واسفنجی شکل است سیتوپلاسم آنها زیاد آبی خاکستری تار که حاوی دانه های ریز فلفلی به نام دانه های Azurophilicخوانده میشوند.سیتوپلاسم دارای پاهای کاذب می باشد.مونوسیتها ممکن است حاوی واکوئل باشند .حدود نرمال مونوسیتها در خون محیطی دو تا هشت در صد گلبولهای سفید خون را تشکیل میدهد.KHMD83 نقل مطالب با درج آدرس وبلاگ ونام ونشان نگارنده اشکالی ندارد.http://bloodsmear.blogsky.com برای استفاده مطلب همراه تصاویر میکروسکوپی واقعی به اطلس هماتولوژی اینجانب مراجعه کنید http://www.khajeh.blogfa.com امانت داری و اخلاق مداری استفاده از مطالب فقط با ذکر آدرس منبع ونام پدید آورنده " مهدی خواجه " مجاز می باشد. آدرس منبع : http://bloodsmear.blogsky.com

روشهای خون شناسی/ روشهای آزمایشگاهی خون شناسی /تکنیک های هماتولوژی /

تکنیک های خون شناسی ,HEMATOLOGYTECHNIQUE

        (HCT) 

روش علمی , عملی اندازه گیری هما توکریت خون (HCT) 
 
تعریف : هماتوکریت عبارت است از نسبت حجم گلبولهای قرمز فشرده شده

به حجم خون تام که بر حسب در صد  گزارش میشود. نمونه خون برای آزمایش هماتوکریت باید روی ماده  ضد انعقاد  EDTAگرفته شود
روش اندازگیری:روش میکرو متد که با وجود دستگاههای
اتوماتیک هماتولوژی هنوز هم جایگاه خود را حفظ کرده
وسایل ولوازم مورد نیاز:
1- دستگاه سانتریفوژمیکروهماتوکریت2-لوله های موئینه یاکاپیلری
به طول هفت سانتیمتر وقطر یک میلی متر 3- خمیر مخصوص
4- صفحه مدرج برای خواندن هماتوکریت
دونوع لوله موئینه وجود دارد.لوله های ساده که فاقدماده ضد
انعقادند دارای حلقه آبی رنگ در بالای لوله مشخصه آنهاست,
اینها برای نمونه هایی که باماده ضد انعقادی EDTAگرفته شده استفاده میشوند.
لوله های موئینه ضد انعقاددار(هپارینه)این لوله ها حاوی ماده ضد
انعقاد هپارین هستند. برای گرفتن خون از نوک انگشت یا پاشنه
پا در نوزادان استفاده میشوند.
روش آزمایش:
نمونه خون را خوب مخلوط میکنیم یک لوله موئینه ساده درداخل نمونه خون قرارمیدهیم خون خود به خود وارد لوله میشود لوله تا 2/3(دو سوم)از خون پر میکنیم
انتهای لوله را با خمیرمخصوص مسدود میکنیم. لوله را در داخل سانتریفوژدرمحل مخصوص طوری قرار میدهیم که انتهای لوله به سمت بیرون روی نوار (واشر ) لاستیکی مخصوص قرار گیرد.روکش مخصوص محافط روی صفحه گردان دستگاه

رامحکم می بندیم .تایمر دستگاه را برای حداقل 5 دقیقه کوک میکنیم بعد از این مدت دستگاه خودکار می ایستد. لوله را از دستگاه خارج کرده روی صفحه مدرج که ازصفر تا صد درج بندی دارد قرار میدهیم بطوریکه مرز بین خمیر وگلبولهای
قرمز روی عدد صفر واز طرف دیگر آخرین حد پلاسما روی                    
عدد صد (100) تنظیم میکنیم .عدد قرار گرفته بین آخرین حد گلبولهای قرمز یعنی مرز بین گلبولهای قرمز وبافی کت هماتوکریت  فرد مورد آزمایش است که به در صد مثلا 45%گزارش میشود
توجه : در تمام مراحل تنظیم وقراعت نتیجه از روی صفحه مدرج باید

از بالا وبطورمستقیم با زاویه 90درجه به صفحه مدرج نگاه کنیم.
نرمال هماتوکریت :درمردان  40%-49%
//         //           درزنان   40%-44% میباشد
مقدار نرمال هماتوکریت با جنس و سن وارتفاع ازسطح دریا وغیره
بستگی دارد. KHMD83
روش علمی , عملی اندازه گیری هما توکریت خون (HCT) 
همراه با تصاویر
 واژنامه علم خون شنا سی  را کلیک کنید .

Hematocrit ( Hct)۱

امانت داری و اخلاق مداری
استفاده از مطالب فقط با ذکر آدرس منبع  و نام پدید آورنده " مهدی خواجه " مجاز می باشد.
  منبع: روشهای آزمایشگاهی خون شناسی (هماتولوژی)  

آدرس منبع : http://bloodsmear.blogsky.com